Historia szkoły

Wiosną 1926 roku powstał projekt budowy szkoły, wykonany przez mieszkańca Kruszewa, ówczesnego radnego Józefa Pacholskiego. W tym samym czasie na posiedzeniu Rady Gminy ogłoszone zostało współzawodnictwo między wioskami, polegające na tym, że ta wieś, która złoży w ciągu miesiąca 2tysiące złotych w depozyt gminy, otrzyma pozwolenie na budowę szkoły na jej terenie. Do współzawodnictwa przyłączyły się miejscowości Kruszew, Załęże Duże, Kocerany, Wilczoruda. Na kolejnym posiedzeniu Rady Gminy, sołtys wsi Kruszew, pan Franciszek Skonecki jako pierwszy złożył wymagane 2 tysiące złotych, za które zakupiono cegłę w pobliskich Pawłowicach. Dzięki zaradności sołtysa uzyskano zgodę na budowę szkoły podstawowej w Kruszewie. W 1927 roku Franciszek Skonecki przekazał teren o powierzchni 1,12 ha, na którym rozpoczęła się budowa szkoły. Wszyscy mieszkańcy Kruszewa i przyległych miejscowości przystąpili do budowy szkoły, zwozili potrzebne materiały budowlane, wykopali fundamenty, stawiali mury. Szkołę budowano z funduszy gminy, między innymi ze składki rolnej w wysokości 50 groszy od morgi i z pieniędzy mieszkańców Kruszewa, którzy sprzedali wiejska działkę kołu łowieckiemu.

Nad budową czuwał Wójt Gminy Konie- pan Stanisław Zaremba oraz Sekretarz Gminy Konie-pan Stanisław Rupiewicz. Budynek szkolny miał być piętrowy, ale z braku funduszy postanowiono, że będzie parterowy.

W 1934 roku oddano do użytku trzy izby lekcyjne, szkoła przyjęła pierwszych uczniów, którzy do tej pory nauczani byli w domu państwa Ciesielskich, pierwszymi nauczycielami nowo otwartej szkoły byli pastwa Humeniukowie. W 1937 roku szkoła stała się Publiczną Szkołą Powszechną drugiego stopnia, powiększoną o dodatkowe dwie izby lekcyjne, pracowało w niej już czterech nauczycieli: państwo Humeniukowie, pani Pajewska i pan Martynowski. Taki stan organizacyjny utrzymał się do 1940 roku, w tymże roku po raz pierwszy powstała klasa VII.

W czasach okupacji szkoła była czynna z krótkimi przerwami w nauczaniu, część szkoły zajęło wojsko niemieckie. Pan Pacholski, uczeń szkoły w latach 1939-1947 wspomina: (…) ciężkie to były dla nas uczniów czasy, wojsko niemieckie zostawiło nam tylko dwie sale lekcyjne do nauki, było ogromnie ciasno, a obecność żołnierzy niemieckich na wspólnym korytarzu szkolnym powodowała w nas paraliżujący lęk. Byliśmy wtedy nieco inni, tacy skupieni, zastraszeni, zachowywaliśmy się nie jak dzieci, a raczej jak dorośli, po lekcjach szybko uciekaliśmy do domów, wiedzieliśmy co to jest wojna, mówiło się o tym w naszych domach.”

Okupację niemiecką w tutejszej szkole przetrwało wielu nauczycieli, inspektor Wincenty Ziemacki zatrudniał nauczycieli, aby przeczekali ten trudny czas zawieruchy wojennej. Państwo Wł. i L. Ziurkowscy, pan F. Przymus, pan M. Zaliwski i pani M. Dąbrowska prowadzili tajne nauczanie kompletów po domach. Kierownikiem szkoły w czasie okupacji niemieckie, od 1942 do 1945 roku był pan Franciszek Przymus, a potem stery szkolne przejął pan Władysław Ziurkowski. Wkrótce po wyzwoleniu dokończono remont dwóch izb lekcyjnych i szkoła miała już pięć izb lekcyjnych i kancelarię.”

W 1947 roku rozpoczęto budowę mieszkań dla nauczycieli, fundusze na budowę czerpano z widowisk teatralnych, organizowanych przez panią Lucynę Ziurkowską i młodzież starszą, przedstawienia cieszyły się wielkim uznaniem okolicznej ludności.

Kierownik szkoły wspólnie z nauczycielami zorganizował w latach 1949-1955 szkołę wieczorową dla dorosłych, której nadrzędnym celem było likwidowanie analfabetyzmu i umożliwienie zdobycia dalszych kwalifikacji na organizowanych w szkole kursach rolnych, wielu absolwentów tej szkoły z tej szansy skorzystało.

Kierownik szkoły, pan Władysław Ziurkowski, którego pasją życiową było muzykowanie, rozsławił tutejsza szkołę dzięki zorganizowaniu orkiestry szkolnej. Uczniowie z lat 1935-1947, pan M. Osiński i pan E. Pacholski wspominają, że instrumentów szkolnych było więcej więcej niż pomocy dydaktycznych.

„kancelaria jest jednocześnie pokojem nauczycielskim i przechowalnią instrumentów muzycznych, których jest najwięcej. Kierownik szkoły marzył o stworzeniu orkiestry symfonicznej. Muzykowanie jest jego największą pasją życiową […] dopiero jak zagra orkiestra, chór zaśpiewa- wydaje się, że wszystkie kłopoty znikają. Dzieci wykonują utwory ludowe, patriotyczne, okolicznościowe. Uświetniają gromadzkie i inne uroczystości, nieraz zbierają rzęsiste brawa. Urządzono też wspólne występy z sąsiednimi szkołami. Podobno Kruszew górował. Taka swoista konkurencja nie każdemu może przypaść do gustu, toteż pojawiały się głosy aby nie łączyć występów poszczególnych szkół. Kruszew jakoś nie pasuje, skoro ma taką przewagę”.

 

W 1966 roku pan Władysław Ziurkowski przeniósł się do szkoły w Piasecznie, a miejsce kierownika Szkoły Podstawowej w Kruszewie zajął pan Stefan Gola. W 1966 roku  wprowadzono po raz pierwszy 8-klasową szkołę podstawową. Szkoła była zbyt mała żeby pomieścić tylu uczniów, uczono więc na dwie zmiany. W 1969 roku po długich staraniach kierownika pana Goli, przystąpiono do rozbudowy szkoły, dobudowano trzy sale lekcyjne, pokój nauczycielski, szatnię, kuchnię, toalety dla dziewcząt i chłopców, założono kanalizację zewnętrzną i wewnętrzną, zbudowano osadniki. W roku szkolnym 1970/1971 oddano do użytku nową część szkoły likwidując tym samym uciążliwe ciasnotę. W kolejnych latach nie dokonano większych przedsięwzięć budowlanych, aż do roku 1998, kiedy pani dyrektor Ewa Łuczak przypieczętowała długie starania o dobudowie nowej części szkoły do starej. 29 maja 1998 roku odbyła się w naszej szkole uroczystość położenia kamienia węgielnego pod mury nowo powstającej części szkoły, wśród znakomitych gości był także znany aktor, pan Wojciech Siemion, który w części artystycznej dał popis swoich umiejętności aktorskich.

 

Plany rozbudowy szkoły były zadowalające. Szkoła miała powiększyć się o pełnowymiarową salę gimnastyczną wraz z zapleczem, kuchnię i stołówkę oferującą tanie obiady dla dzieci, 3 sale lekcyjne i przestrzeń, której tak nam brakowało. Budynek szkolny w 2001 roku został wykończony, jednak ze względu na trudności lokalowe w obszarze gminnym, samorząd przekazał go w użytkowanie gimnazjum. Dziś szkoła podstawowa jest mała i ciasna, znajduje się w niej 6 sal lekcyjnych, mała sala gimnastyczna, sala komputerowa, biblioteka, szatnia, gabinet dyrektora, pokój nauczycielski, mała sala dla przedszkolaków i stołówka.

 Z zewnątrz szkoła z białą elewacją przypomina stary pałacyk otulony zielenią wiekowych kasztanowców.